De Zwarte Steen

De Zwarte Steen (Al-Hajar Al-Aswad): waarom is deze steen zo bijzonder?



Een van de meest herkenbare onderdelen van de Ka'aba is de Zwarte Steen, in het Arabisch bekend als Al-Hajar Al-Aswad. Jaarlijks proberen miljoenen pelgrims tijdens hun Tawaaf deze steen aan te raken of ernaar te wijzen. Maar wat maakt deze steen zo bijzonder? En waarom heeft hij zo'n belangrijke plaats binnen de islam?

Wat is de Zwarte Steen?

De Zwarte Steen bevindt zich in de zuidoostelijke hoek van de Ka'aba, ongeveer anderhalve meter boven de grond. Tegenwoordig bestaat de steen uit meerdere stukken die worden bijeengehouden door een zilveren omlijsting.

Tijdens de Tawaaf vormt de Zwarte Steen het begin- en eindpunt van iedere ronde rondom de Ka'aba. Pelgrims beginnen hun Tawaaf bij deze hoek en keren er na iedere ronde weer terug.

Een steen uit het Paradijs

De Profeet Mohammed ﷺ vertelde dat de Zwarte Steen oorspronkelijk uit het Paradijs kwam.

Hij ﷺ zei:

"De Zwarte Steen daalde neer uit het Paradijs en was witter dan melk, maar de zonden van de nakomelingen van Adam maakten haar zwart."

(Tirmidhi)

Hoe dit precies moet worden begrepen, behoort tot de kennis van Allah. Voor moslims is het echter een bijzondere herinnering aan de verbinding tussen de hemel en de aarde.

Waarom kussen moslims de Zwarte Steen?

Veel mensen denken ten onrechte dat moslims de steen aanbidden. Dit is absoluut niet het geval.

Moslims aanbidden uitsluitend Allah. Het kussen van de Zwarte Steen gebeurt omdat de Profeet Mohammed ﷺ dit deed.

De metgezel Umar ibn Al-Khattab رضي الله عنه zei terwijl hij de steen kuste:

"Ik weet dat jij slechts een steen bent. Je kunt geen voordeel brengen en geen schade veroorzaken. Als ik de Boodschapper van Allah ﷺ jou niet had zien kussen, dan had ik jou niet gekust."

(Sahih al-Bukhari)

Deze uitspraak maakt duidelijk dat de eer die aan de Zwarte Steen wordt gegeven voortkomt uit gehoorzaamheid aan Allah en het volgen van de Sunnah, niet uit verering van de steen zelf.

Moet iedere pelgrim de steen aanraken?

Nee. Het aanraken of kussen van de Zwarte Steen is een Sunnah en geen verplicht onderdeel van de Umrah of Hadj.

Door de grote drukte is het vaak onmogelijk of onverstandig om dicht bij de steen te komen. In dat geval volgt men de Sunnah door vanaf een afstand naar de steen te wijzen en "Allahu Akbar" te zeggen wanneer men de hoek van de Zwarte Steen passeert tijdens de Tawaf.

Dit is precies wat miljoenen pelgrims dagelijks doen.

Respect voor andere pelgrims

Tijdens drukke periodes proberen sommige mensen koste wat het kost de steen te bereiken. Hierdoor kunnen duw- en trekpartijen ontstaan.

Islamitische geleerden benadrukken echter dat het schaden van andere moslims om een Sunnah te verrichten niet juist is. Het wijzen naar de steen vanaf een afstand is voldoende en vaak zelfs beter wanneer de drukte groot is.

Het doel van de Tawaaf is immers de aanbidding van Allah, niet het bereiken van de steen tegen elke prijs.

De geschiedenis van de Zwarte Steen

Door de eeuwen heen heeft de Zwarte Steen verschillende gebeurtenissen meegemaakt. Zo werd zij beschadigd door natuurrampen en historische conflicten. Hierdoor bestaat de steen tegenwoordig uit meerdere kleinere delen die in een zilveren frame zijn geplaatst.

Ondanks deze gebeurtenissen blijft de steen een belangrijk symbool binnen de islamitische geschiedenis en een herinnering aan de tijd van de profeten.

Een les in gehoorzaamheid

Misschien is de belangrijkste les van de Zwarte Steen wel de les die Umar ibn Al-Khattab رضي الله عنه ons heeft geleerd. Wij raken de steen niet aan omdat zij bijzondere krachten bezit, maar omdat wij de Profeet ﷺ volgen.

De Zwarte Steen herinnert ons eraan dat ware aanbidding gebaseerd is op gehoorzaamheid aan Allah en het volgen van Zijn Boodschapper ﷺ.

Een bijzonder moment tijdens Umrah

Voor veel pelgrims is het zien van de Zwarte Steen tijdens hun eerste Tawaaf een emotioneel moment. Zij zien een onderdeel van de Ka'aba dat al eeuwenlang door profeten, metgezellen en miljoenen gelovigen is gepasseerd.

Of u de steen nu kunt aanraken, kussen of slechts van een afstand kunt zien, het belangrijkste blijft dat uw hart verbonden is met Allah. Want niet de steen, maar de aanbidding van Allah is het doel van iedere Umrah en Hadj.

"Moge Allah ons allen de mogelijkheid schenken om de Ka'aba te bezoeken en onze Umrah en Hadj te accepteren." Ameen.